จังหวัดยโสธร

50. วัดมหาธาตุ   ตั้งอยู่ในภายเทศบาลเมือง  เป็นวัดคู่จังหวัดยโสธรมาตั้งแต่สร้างเมือง  มีพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองนามว่า  “พระพุทธบุษยรัตน์”  หรือ “พระแก้วหมดน้ำค้าง” ปางสมาธิ  ศิลปะสมัยเชียงแสน เป็นพุทธรูปรัชกาลที่ ๓  พระราชทานให้พระสุนทรราชวงศา   เจ้าเมืองยโสธรคนแรก  สิ่งสำคัญภายในวัดนี่คือ  พระธาตุยโสธร  หรือพระธาตุอานนท์  เป็นพระธาตุเก่าแก่ที่สำคัญอีกหนึ่งองค์ทางภาคอีสาน  สร้างราว  พ.ศ. ๒๓๒๑  โดยเสนาบดีเก่าของกรุงศรีสัตนาคนหุต  เป็นพระเจดีย์บรรจุอัฐิ ธาตุพระอานนท์พระพุทธสาวก  เจดีย์เป็นทรงบัวสี่เหลี่ยม  ส่วนยอมคล้ายพระธาตุพนม  ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากศิลปะล้านช้าง   มีการจัดงานสมโภชขึ้นทุกปีเป็นประจำในเดือนมีนาคม     

51. วัดสระไตรนุรักษ์  ตั้งอยู่บ้านนาเวียง  อำเภอทรายมูล  สิ่งที่สำคัญในวัดนี้คือ หอไตรเก่าแก่  สร้างมาประมาณร้อยกว่าปี  ลักษณะสถาบันเป็นแบบพม่าหรือไทยใหญ่  เป็นอาคารไม้สร้างอยู่กลางสระน้ำ  หลังคามุงสังกะสี  มีชายคายื่นทั้ง ๔ ทิศ  หลังคามี  ๔  ขั้น  ลดหลั่งกัน  บานประตูแกะสลักสวยงาม  ด้านในเป็นที่เก็บไตรปิฎก  เดิมหอไตรนี้ตั้งอยู่กลางสระน้ำ