จังหวัดกาฬสินธุ์

1. วัดกลาง เป็นพระอารามหลวง ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลเมืองกาฬสินธุ์ สิ่งสำคัญภายในวัด คือ พระพุทธรูปองค์ดำ ประดิษฐานอยู่ในพระอุโบสถ หล่อด้วยทองสัมฤทธิ์ที่มีพุทธลักษณะงดงามมาก หน้าตักกว้าง ๒๐ นิ้ว ที่พระแท่นมีจารึกเป็นอักษรไทยโบราณ สร้างในสมัยพระเจ้าคูนามข้าม พระชัยสุนทร (กิ่ง) ได้นำมาเป็นพระพุทธรูปศรีเมือง เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ ปีใดฝนแล้งชาวเมืองจะอันเชิญพระพุทธรูปออกมาแห่ขอฝนเสมอ นอกจากนี้ยังมีพระพุทธบาทจำลอง ทำด้วยศิลาแลง ขนาดกว้าง ๑ ศอก อยู่ภายในพระอุโบสถด้วย

2. วัดศรีบุญเรือง ตั้งอยุ่ในตัวเมืองกาฬสินธุ์ เป็นวัดเก่าแก่ที่สำคัญวัดหนึ่ง สิ่งสำคัญในวัดนี้ คือ เสมาจำหลักจากเมืองฟ้าแดดสงยาง อายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๓ -๑๕ เก็บรักษาไว้จำนวนหนึ่ง โดยปักไว้รอบอุโบสถ ชิ้นที่งามที่สุดคือใบเสมา ที่จำหลักเป็นรูปเทวดาเหาะอยู่เหนือปราสาทเรือนแก้วซ้อนกัน ๒ ชั้น ชั้นล่างสุดมีรูปกษัตริย์ พระมเหสี และพระโอรส เป็นศิลปแบบพื้นเมืองอีสาน

3. วัดโพธิ์ชัยเสมาราม หรือวัดบ้านก้อม ตั้งอยู่ในอาณาเขตเมืองฟ้าแดดสงยาง เป็นวัดโบราณ สิ่งสำคัญในวัดนี้ ได้แก่ ใบเสนาหินสมัยทวารวดี ที่ปักอยู่เป็นแนวกำแพง และที่เก็บรวบรวมไว้ในวัดเป็นบางส่วน ใบเสมาจะจำหลักเป็นภาพต่างๆ ส่วนมากเป็นภาพที่เกี่ยวเนื่องในพระพุทธศาสนา

4. วัดสักวัน ตั้งอยู่ที่เชิงภูกุ่มข้าว อำเภอหัสขันธ์ เป็นสถนที่ขุดพบฟอสซิลไดโนเสาร์แห่งใหญ่ที่สุดของเมืองไทย ส่วนใหญ่เป็นไดโนเสาร์ในตระกูลกินพืช ซึ่งมีลำตัวขนาดใหญ่และคอยาวมากกว่าไดโนเสาร์พันธุ์อื่นๆ เชื่อกันว่ามีอายุประมาณ ๑๓๐ ล้านปี มีการจัดแสดงความเป็นมาของการเกิดไดโนเสาร์ยุคต่างๆ นอกจากนั้นสถานที่อยู่ห่างจากวัดไปประมาณ ๑๐๐ เมตร ยังมีโครงกระดูกไดโนเสาร์ฝังอยู่ในพื้นดินบริเวณเชิงเขา เป็นซากกระดูกไดโนเสาร์ชนิดซอโรพอดส์มากกว่า ๑ ตัว ซึ่งอยู่ในยุคจูราสสิกตอนปลาย อายุประมาณ ๑๕๐ ล้านปีมาแล้ว

5. วัดพุทธนิมิตภูค่าว ตั้งอยู่ที่บ้านนาสีนวล ห่างจากอำเภอหัสขันธ์ประมาณ ๗ กิโลเมตร สิ่งสำคัญในวัดนี้คือ พระพุทธไสยาสน์ตะแคงซ้าย ไม่มีพระเกตุมาลา ยาวประมาณ ๒ เมตรกว้าง ๕๐ เซนติเมตร เป็นที่เคารพศักการะของประชาชนทั่วไป  นอกจากนี้ภายในวัดยังมีพระอุโบสถแบบเปิดโล่ง แกะสลักลวดลายสวยงาม ตามประตู หน้าต่าง เพดาน เป็นภาพพุทธประวัติ?ศชาติชาดก และวิหารสังฆนิมิต ซึ่งเป็นที่เก็บพระพุทธรูป

6. วัดอินทร์ประทานพร หรือพุทธสถานภูปอ ตั้งอยู่ที่ภูปอ อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์ สิ่งสำคัญในวัดนี้ คือพระพุทธไสยาสน์สมัยทวารวดี ราวพุทธศตวรรษที่ ๑๖ สลักอญุ่บนหน้าผาจำนวน ๒ องค์ องค์แรกประดิษฐานอยู่บนเชิงเขาทางขึ้นองค์ที่สองประดิษฐานอยู่บนภูปอ นอกจากนี้ในปี พ.ศ.๒๕๓๘ยังได้พบสุสานไดโนเสาร์อีกกว่า ๒๐ จุด บริเวณหุบเขาภูปอเขตวัดอินทร์ประทานพร และบริเวณผนังของถ้ำหมัดยังได้พบโครงกระดูกขาหน้าและหางโผล่ทะลุผนังถ้ำออกมาอีก ๓ จุด

7. พระธาตุยาคู ตั้งอยู่ที่กลางทุ่งนา ทางทิศเหนือของบ้านเสนา อำเภอกมลาไสย ห่างจากกาฬสินธุ์ประมาณ ๑๙ กิโลเมตร “พระธาตุยาคู” เดิมเรียกว่า “ธาตุใหญ่” เป็นพระสถูปสมัยทวารดี ราวพุทธศตวรรษที่ ๑๓ -๑๕ ทำด้วยอิฐดิบฐานเป็นรูป ๘ เหลี่ยมย่อมุม ไม้สิบสอง ขนาดกว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๑๐ เมตร ส้างว้อนกันเป็นลักษณะแบบจัตุรมุข สูงจากฐานถึงยอด - ๘ เมตร เชื่อกันว่าเป็นเจดีย์บรรจุอัฐิของพระเถระผู้ใหญ่ที่ชาวเมืองเคารพนับถือ ทุกปีจะมีงานในเดือนเมษายนถึงเดือนพฤษภาคม เพื่อเป็นการขอฝนและความร่มเย็นของหมู่บ้าน