50. วัดมหาธาตุ

       ตั้งอยู่ในภายเทศบาลเมือง เป็นวัดคู่จังหวัดยโสธรมาตั้งแต่สร้างเมือง มีพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองนามว่า “พระพุทธบุษยรัตน์” หรือ “พระแก้วหมดน้ำค้าง” ปางสมาธิ ศิลปะสมัยเชียงแสน เป็นพุทธรูปรัชกาลที่ ๓ พระราชทานให้พระสุนทรราชวงศา เจ้าเมืองยโสธรคนแรก สิ่งสำคัญภายในวัดนี่คือ พระธาตุยโสธร หรือพระธาตุอานนท์ เป็นพระธาตุเก่าแก่ที่สำคัญอีกหนึ่งองค์ทางภาคอีสาน สร้างราว พ.ศ. ๒๓๒๑ โดยเสนาบดีเก่าของกรุงศรีสัตนาคนหุต เป็นพระเจดีย์บรรจุอัฐิ ธาตุพระอานนท์พระพุทธสาวก เจดีย์เป็นทรงบัวสี่เหลี่ยม ส่วนยอมคล้ายพระธาตุพนม ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากศิลปะล้านช้าง มีการจัดงานสมโภชขึ้นทุกปีเป็นประจำในเดือนมีนาคม

51. วัดสระไตรนุรักษ์

       ตั้งอยู่บ้านนาเวียง อำเภอทรายมูล สิ่งที่สำคัญในวัดนี้คือ หอไตรเก่าแก่ สร้างมาประมาณร้อยกว่าปี ลักษณะสถาบันเป็นแบบพม่าหรือไทยใหญ่ เป็นอาคารไม้สร้างอยู่กลางสระน้ำ หลังคามุงสังกะสี มีชายคายื่นทั้ง ๔ ทิศ หลังคามี ๔ ขั้น ลดหลั่งกัน บานประตูแกะสลักสวยงาม ด้านในเป็นที่เก็บไตรปิฎก เดิมหอไตรนี้ตั้งอยู่กลางสระน้ำ